Tắm đêm là một việc làm không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là tắm đêm thường xuyên. Thế nhưng, còn nhiều người chưa nắm rõ được những tác động xấu mà tắm đêm mang lại. Vì vậy, trong bài viết này, Hành trang sức khỏe sẽ đưa ra những tác hại của việc tắm khuya, đồng thời đưa ra cách để thay đổi thói quen tắm muộn cũng như những lưu ý nếu bắt buộc phải tắm đêm.
Tắm đêm và những tác hại
Cả đông y và tây y đều chỉ ra rằng tắm khuya không tốt cho sức khỏe. Dưới đây là 6 tác động tiêu cực của việc tắm đêm:
1. Ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ
Tắm khuya có thể gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng giấc ngủ, khiến chúng ta khó đi vào giấc ngủ hơn. Nguyên nhân là trước khi vào giấc ngủ, trong trạng thái nghỉ ngơi, cơ thể con người sẽ hạ nhiệt từ từ, thân nhiệt cơ thể thấp hơn bình thường là điều kiện lý tưởng để dễ dàng đi vào giấc ngủ sâu.
Nếu tắm nước nóng hoặc ấm vào ban đêm, nhiệt độ cơ thể sẽ tăng lên, não bộ sẽ cho rằng chưa đến lúc ngủ và khiến ta khó ngủ. Ngược lại, tắm nước lạnh sát giờ ngủ sẽ làm giảm thân nhiệt đột ngột. Lúc này, cơ thể phải co mạch để giữ ấm, kích thích hệ thần kinh, tạo cảm giác tỉnh táo thay vì buồn ngủ.
2. Ảnh hưởng đến tim mạch
Khi tắm quá muộn, sự thay đổi thân nhiệt liên tục sẽ khiến cơ thể phải chịu sự giằng co giữa “co” và “giãn” mạch. Vì thế mà huyết áp sẽ lúc thì tăng vọt, lúc thì lại giảm đột ngột trong khoảng thời gian ngắn. Lúc này, tim sẽ phải làm việc nhiều hơn, đập nhanh và mạnh hơn để cân bằng lại huyết áp. Điều này là trái với nhịp sinh học của cơ thể khi mà ban đêm tim cần phải được nghỉ ngơi.
Phải làm việc liên tục trong giờ nghỉ ngơi và đôi khi là không kịp thích nghi với sự co giãn mạch đột ngột sẽ gây ra nhiều vấn đề nguy hại đến tim. Một số tình trạng có thể xảy ra như: co thắt mạch vành, đau thắt ngực, rối loạn nhịp tim (đánh trống ngực).
3. Nguy cơ tăng cân
Tắm khuya là một trong số những kẻ thù của cân nặng, đặc biệt là những người hay lo lắng việc bị tăng cân. Khi tắm đêm hoặc tắm ngay sau ăn tối, quá trình tiêu hóa của cơ thể sẽ chậm hơn bình thường. Theo Báo Sức khỏe & Đời sống Việt Nam, tình trạng này được lí giải như sau: việc tiêu hóa cần tăng lưu lượng máu đến dạ dày, Thế nhưng khi tắm, máu lại đi đến các bộ phận khác để cân bằng nội môi thay vì lưu thông tại dạ dày.
4. Liên quan đến đột quỵ
Theo Nhà thuốc Long Châu, ở thời điểm hiện tại, chưa có nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ trực tiếp giữa tắm khuya và đột quỵ. Tuy nhiên, tắm khuya có thể được xem là một yếu tố thúc đẩy gián tiếp.
Một vài yếu tố khi tắm như thời gian tắm, nhiệt độ nước, tuổi tác có thể gây ra những tình trạng như: sốc nhiệt cơ thể, thay đổi về lưu lượng máu não, co thắt mạch vành, nhồi máu não, ảnh hưởng xấu đến huyết áp và tim mạch. Các tình trạng kể trên đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ bị đột quỵ.
5. Gây suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể
Theo Cổng thông tin Tp HCM – Trung tâm y tế quận 12, trong đông y, phong – hàn – thấp là những yếu tố ngoại tà dễ làm suy yếu hệ miễn dịch vào ban đêm. Tắm khuya dễ làm cơ thể nhiễm lạnh, tăng nguy cơ mắc các chứng phong hàn như: cảm lạnh, cảm cúm, đau mỏi vai gáy, đau nhức toàn thân, đau đầu kinh niên, liệt cứng vùng mặt.
Hơn thế nữa, phong hàn có thể xâm nhập vào phổi gây lạnh phổi. Điều này cực kì nguy hiểm vì khi nặng hơn, người bệnh có thể nhiễm sốt siêu vi, suy yếu hệ hô hấp gây nhiễm trùng phổi, lâu dần có thể làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể.
6. Gây tắc nghẽn kinh mạch
Theo các chuyên gia về đông y, vào ban đêm dương khí thường suy yếu. Nếu lúc này cơ thể tiếp xúc với nước trong thời gian lâu, việc dương khí không đủ mạnh để lưu thông sẽ gây tắc nghẽn các đường kinh mạch. Điều này có thể dẫn đến đau nhức xương khớp và cơ bắp, tê bì, gây giới hạn vận động.
Thay đổi tích cực để tắm lành mạnh hơn
Một cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe khi tắm đó là thay đổi thói quen sinh hoạt. Nếu không gặp phải những trường hợp bắt buộc phải tắm khuya, chỉ đơn giản là thói quen hoặc sở thích thì chúng ta nên thay đổi. Dưới đây là một vài lưu ý (được tổng hợp từ các nguồn tham khảo cùng kiến thức của tác giả) để có được thói quen tắm lành mạnh:
- Thay vì tắm khuya, bạn có thể tắm vào buổi sáng hoặc buổi chiều tối. Theo các chuyên gia từ bệnh viện đại học Y dược, nên tắm trước 20h00, đặc biệt là vào mùa đông, trời lạnh hoặc khi có áp thấp nhiệt đới.
- Không vào phòng điều hòa khi vừa tắm xong vì cơ thể dễ nhiễm lạnh, dễ mắc các tình trạng như: sốc nhiệt, cảm lạnh, đau đầu,…
- Không được tắm sau khi uống rượu bia vì có nguy cơ dẫn đến đột quỵ.
- Tránh việc tắm ngay sau khi ăn no. Hãy tắm sau ăn 1-2 tiếng để tránh các bệnh về đường ruột, đau dạ dày.
- Tắm ít nhất 2 tiếng trước khi ngủ để không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Phải làm sao nếu buộc phải tắm đêm?
Đôi khi, trong cuộc sống, chúng ta có thể gặp phải những trường hợp bất khả kháng. Một sự cố bất ngờ, một tình huống nằm ngoài dự kiến khiến chúng ta phải gác lại việc tắm vào đêm khuya. Nếu bạn hay gặp hoặc đang trong tình trạng như vậy thì dưới đây là những điều cần lưu ý:
- Không gội đầu khi tắm khuya
- Tắm nước ấm và tắm nhanh (khoảng 5-10 phút). Không ngâm mình trong bồn nước.
- Theo Bộ Y tế Việt Nam, mọi người tránh tắm ở nơi không kín gió vì có thể gây sốc nhiệt, gây nguy hiểm đến tính mạng, đặc biệt vào mùa lạnh.
- Khi tắm, không nên dội nước từ trên xuống chân một cách đột ngột vì có thể gây sốc nhiệt, gây nguy hiểm đến cơ thể. Hãy xả nước vào tay hoặc chân trước rồi mới từ từ đưa lên dần toàn thân để cơ thể thích nghi được với nhiệt độ nước.
- Sau khi tắm, hãy lau khô thật cơ thể ngay. Trường hợp bạn lỡ gội đầu hoặc chưa bỏ được việc gội đầu đêm thì hãy sấy tóc thật kỹ và khô khi tắm xong. Tuyệt đối không để đầu ướt vào ban đêm (kể cả là đang thức hay đi ngủ)
- Ngoài ra, Bộ Y tế Việt Nam cũng khuyến cáo người dân không nên tắm sau 22h00. Nếu cơ thể không quá “bẩn” hoặc đã sau 22h hoặc cả hai, hãy chọn lau người bằng khăn ẩm thay vì tắm.
Lưu ý: các chuyên gia tại bệnh viện đại học Y dược Việt Nam khuyến cáo người cao tuổi, trẻ em và những người đang có thể chất hư nhược, suy yếu tuyệt đối KHÔNG được tắm đêm.
Lời kết
Tắm đêm thực sự rất nguy hiểm đến sức khỏe. Để tận hưởng được sự thư giãn và sạch sẽ từ việc tắm mà vẫn đảm bảo an toàn, chúng ta nên thay đổi lối sống. Có thể tắm vào sáng hoặc giữa ngày hoặc chiều tối thay vì tắm khuya.
Hy vọng bài viết cung cấp thông tin hữu ích đến người đọc.
Nguồn tham khảo
- Nhà thuốc Long Châu
https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/tai-sao-khong-nen-tam-dem-nhung-dieu-can-luu-y-neu-phai-tam-dem.html - Cổng thông tin Tp.HCM – Trung tâm y tế Quận 12
https://trungtamytequan12.medinet.gov.vn/chuyen-muc/tai-sao-thay-thuoc-dong-y-khuyen-khong-nen-tam-dem-cmobile14390-213932.aspx - Báo Sức khỏe & Đời sống
https://suckhoedoisong.vn/tam-khuya-va-nhung-he-luy-voi-suc-khoe-169210925211108694.htm - VOV
https://vov.vn/xa-hoi/bo-y-te-khuyen-cao-nguoi-dan-khong-nen-tam-khuya-sau-22h00-post1152745.vov